Maartje, 24 jaar | VrouwStaat de duivel bij uw tuinhek? Woont er een klopgeest op zolder of kunt u dat enge dwaallicht maar niet afschudden? Mail naar watapartjuh@leeuwardercourant.nl. Wellicht komt Maar uw bovennatuurlijke verhaal dan optekenen.
MummiesJelle Veeman is niet meer. Op 6 juni ging de paragnost uit Heerenveen in het dodenrijk op, dat hij als levende reeds zo vaak aanschouwde. Jonkheer Cornelis van Eysinga uit Sint Nicolaasga kende hem goed. ,,Ik haw in heule hege achting foar him. Hy hat my goed holpen.''
De 84-jarige ziener was een bekendheid. Hij verkeerde onder andere in de groepering rond Greet Hofmans, wier spirituele invloed op koningin Juliana het land bijna in een constitutionele crisis deed storten. Veeman nam afstand van Hofmans.
In 1984 bracht hij een bezoek aan Epema State in IJsbrechtum, waar de Van Eysinga's toen woonden. Het was donker en druilerig. De toenmalige kamerheer van de koningin besloot zijn bezoeker mee te tronen naar het familiegraf in de kerk. ,,Toen we het gebouw waren genaderd, zag ik in het schijnsel van de zaklantaarn een schim dwars door de muur gaan'', schreef Veeman. ,,Het was een lange, waardige man die een bruine pij droeg. Ik voelde een huivering en werd koud.''
Van Eysinga merkte niks. Die opende doodgemoedereerd de deur van de bovengrondse crypte en toonde de veertig doodskisten van zijn voorouders. Veeman: ,,Mijn aandacht werd getrokken door de gedaanten die er boven zweefden. In een van hen herkende ik de schim.'' Dik twintig jaar later kan jonkheer Van Eysinga zich de bijzondere visite nog goed herinneren. Vlak daarvoor had hij een opmerkelijke ontdekking gedaan: zijn dode familieleden waren volledig gemummificeerd. ,,Se binne noch sa geef as kryt. Folle better as de mummy's fan Wiuwert.''
Bij toeval kreeg Van Eysinga het stoffelijke overschot van de in 1788 overleden gravin Odilia Amelia van Welderen onder ogen. ,,Se hie in soarte fan grau klotske op en in lykwade oan. Se wie hielendal blaugriis.... it stof fan twa ieuwen.'' De gelaatstrekken waren nog helemaal goed.
Kennelijk hadden de adellijke mummies van IJsbrechtum ook indruk op Veeman gemaakt. Hij kwam er later voor terug, nu in het gezelschap van Hans van den Bosch. Opnieuw togen ze naar de dodenkamer. Op het moment dat de grafdeur openging, voelde Van den Bosch een kou zijn botten binnendringen. ,,Er is hier een geheimzinnige macht aanwezig, die je doet huiveren'', vertelde Veeman. ,,De mummies worden door onzichtbare wezens beschermd. We mogen ze niet zien.''
De helderziende wilde beslist niet langer dan vijf minuten in de kille ruimte blijven. De kisten mochten van hem ook niet geopend worden. Aangedaan kwam Veeman weer naar buiten. ,,Ook u heeft gezelschap van een onzichtbaar figuur'', sprak hij tot Van Eysinga. Het bleek de grootvader van zijn vrouw.
Zelf heeft de jonkheer die entiteit nooit opgemerkt. ,,Ik bin der te nochter foar'', constateert hij anno 2007. Toch hecht Van Eysinga wel degelijk waarde aan Veemans waarnemingen. ,,Er is meer tussen hemel en aarde. Alles is net troch de wittenskip te ferklearjen.'' Van Eysinga zegt veel baat te hebben gehad van de diagnoses die Veeman stelde.
De kerk is zomers te bezichtigen, maar de graftombe blijft tegenwoordig dicht. ,,We wolle der net in kermis fan meitsje'', legt de aristocraat uit. Het zijn tenslotte familieleden. Of Veeman nu ook een verklaring voor de wonderlijke mummificatie had? ,,Drie eeuwen geleden is hier door ingewijden het loodelement opgeroepen'', zo verklaarde de paragnost destijds. Raadselachtig. Hoe dan ook, jonkheer Cornelis van Eysinga en zijn vrouw Maria Clara Electa Walburga Barones van Harinxma thoe Slooten zullen nooit mummies worden. Als de tijd daar is, worden zij niet in de crypte bijgezet. Waarom niet? ,,Wy fiele mear foar moeder aarde.''
JAAP HELLINGA
